Fren, araçtaki tek gerçek güvenlik sistemidir. Motor arıza yapsa yolda kalırsınız; fren arıza yaparsa kaza olur. Buna rağmen çoğu sürücü frene ancak ses gelmeye başlayınca bakar. Oysa düzenli bir fren sistemi kontrolü 15 dakikalık bir iştir ve büyük ölçüde göz muayenesine dayanır. Aşağıda diskten balataya, hidrolik hattan hava alma işlemine kadar sırayla neye bakacağınızı bulacaksınız.
Disk, balatanın sıkıştığı yüzeydir. Aşınması yavaş olur ama bir noktadan sonra balata ne kadar yeni olursa olsun performans düşer.
Her diskin göbek kısmında minimum kalınlık değeri yazar (örneğin "MIN TH 22.0"). Kumpasla ölçün. Ölçümü diskin en aşınmış noktasından, yani dış kenardaki tırnağın hemen içinden alın. Sınıra 1 mm kaldıysa değişim planlayın.
Frende direksiyon veya pedal titriyorsa disk salgı yapıyordur. Genellikle eşit olmayan malzeme birikmesinden ya da eğrilmeden kaynaklanır. Torna bir çözümdür ama kalınlık minimuma yakınsa doğrudan değiştirin. Bijon somunlarının torkla ve çapraz sırayla sıkılmaması da salgı yaratır — lastik değişiminden sonra başlayan titreşimin en yaygın sebebi budur.
Balatayı jant aralığından çoğu araçta görebilirsiniz. Alaşım jantlarda bir el feneri yeter. Çelik jant ve kapaklı araçlarda tekerleği sökmek gerekir.
Balata ve disk değişiminin nasıl yapıldığı, hangi aralıklarla gerektiği ayrı bir konu; bu sayfada asıl olan değişim öncesi teşhis. Ön balatalar arkadan yaklaşık iki kat hızlı biter, çünkü frenlemede yükün büyük kısmını öne aktarırız.
Disk ve balata iyi durumdayken pedal hâlâ yumuşaksa sorun hidroliktedir.
Fren hidroliği higroskopiktir; havadan nem çeker. Nem oranı arttıkça kaynama noktası düşer, uzun inişlerde pedal boşluk yapar. Bu yüzden hidrolik, seviyesi yerinde olsa bile 2 yılda bir tamamen yenilenir.
| Belirti | Muhtemel neden |
|---|---|
| Depoda seviye yavaşça düşüyor | Balata aşınması (normal) veya kaçak |
| Seviye hızla düştü | Hortum/kaliper/merkez kaçağı |
| Sıvı koyu kahve, siyah | Nem ve kirlenme, yenileme gerekli |
| Pedal sünger gibi | Sistemde hava |
| Pedal yavaşça dibe kaçıyor | Ana merkez iç kaçağı |
Depoya sıvı eklerken kabın üzerindeki DOT tipine uyun. DOT 4 isteyen araca DOT 3 koymayın. DOT 5 (silikon esaslı) ise normal sistemlerle karışmaz.
Kaliper ya da hortum söküldüyse mutlaka hava alınır. Sıra genelde ana merkeze en uzak tekerlekten başlar. Depo hiç boşalmasın, boşalırsa baştan başlarsınız. ABS ünitesi içine hava kaçtıysa cihazla pompalama gerekir; bu kısım amatör işi değildir.
Rutin: Ayda bir hidrolik seviyesine bakın. Lastik değişimi veya rotasyon sırasında disk-balata kalınlığını ölçün. Yılda bir hortum ve boruları gözden geçirin. İki yılda bir hidroliği yenileyin.
Fren bakımı pahalı bir iş değil; pahalı olan geciktirmektir. 3 mm'de değiştir