Lastikler, aracın yolla temas eden tek parçasıdır. Fren mesafesi, direksiyon hassasiyeti ve yakıt tüketimi doğrudan bu dört temas alanına bağlıdır. Buna karşın lastik bakımı genellikle sadece "patladığında" akla gelir. Oysa ayda beş dakikalık bir kontrol, lastik ömrünü binlerce kilometre uzatabilir. Aşağıda hava basıncından dönerlik (rotasyon) işlemine, diş derinliğinden depolama koşullarına kadar pratik bir sıralama bulacaksınız.
Düşük basınç, lastiğin yan duvarını fazla çalıştırır. Isınma artar, omuz kısımları erken aşınır, yakıt tüketimi yükselir. Yüksek basınçta ise temas alanı daralır, orta bant hızlı biter ve konfor düşer.
Lastiğin yan duvarındaki değer, üreticinin izin verdiği maksimum basınçtır; önerilen çalışma basıncı değildir. Bu ikisini karıştırmak yaygın bir hatadır.
Hava sıcaklığı her 10 °C düştüğünde basınç yaklaşık 0,1 bar azalır. Kışın uyarı lambasının yanması çoğu zaman kaçaktan değil bu daralmadan kaynaklanır. TPMS ışığı yandığında ilk iş dört lastiği elle ölçmektir; sistem sıfırlamayı ölçümden sonra yapın.
Önden çekişli araçlarda ön lastikler hem çekiş hem yönlendirme hem de frenlemenin büyük kısmını üstlenir. Bu yüzden ön takım, arkaya göre belirgin şekilde hızlı aşınır. Dönerlik, lastikleri periyodik olarak yer değiştirerek aşınmayı dengeler.
Genel kabul, her 8.000-10.000 km'de bir dönerliktir. Motor yağı değişimiyle birlikte yapmak takibi kolaylaştırır; zaten araç kaldırılmış olur.
| Lastik tipi | Uygulanan yöntem |
|---|---|
| Simetrik / asimetrik, aynı ebat | Çapraz değişim: ön sağ → arka sol, ön sol → arka sağ |
| Yön tayinli (rotasyonel desen) | Sadece aynı taraf içinde ön-arka takas |
| Ön ve arka ebat farklı | Sadece aynı aks üzerinde sağ-sol takas veya rotasyon yapılmaz |
| Tam boy yedek dahil sistem | Beş lastikli düzende sıralı rotasyon |
Dönerlik sonrası balans kontrolü isteyin. Titreşim şikâyeti varsa balans, direksiyonun bir tarafa çekmesi varsa rot-balans ayarı gerekir. Aşınma tek omuzda toplanıyorsa sorun lastikte değil, süspansiyon geometrisindedir.
Dönerlik aşınmayı dengeler, aşınmayı durdurmaz. Diş derinliği zaten sınıra yaklaştıysa rotasyon yapmak yerine değişim planlamak daha doğrudur.
Yasal alt sınır yaz lastiklerinde 1,6 mm'dir. Ancak ıslak zeminde 3 mm altında fren mesafesi hissedilir şekilde uzar. Kış lastiklerinde 4 mm altına inen diş, kar performansını büyük ölçüde kaybeder.
Lastik bakımı, aracın geri kalan bakım takvimiyle birlikte düşünüldüğünde anlam kazanır. Fren sistemi kontrolleri sırasında lastik diş derinliğine bakmak, motor yağı değişiminde dön